Çözüldü Trigonometrik İntegralde Polinom Bölmesiyle ve Basit Rasyonel Kesirlere Ayırmayla Çözüm

Konusu 'Zor Sorular (Akademik Problemler Hariç)' forumundadır ve Honore tarafından 9 Haziran 2025 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.053
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    Bayram fantezisi olarak www.artofproblemsolving.com sitesinden çözümlü bir problemin fen lisesi için klasik sınav uyarlaması:



    Mümkün olduğunca az parantezle integrand düzenlendiğinde;
    (sinx + 1)(cosx - 4) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] = (sinxcosx - 4·sinx + cosx - 4) / (sinxcosx + 2·sinx + 3·cosx - 6) ifadesinde eşitliğin sağ tarafında polinom bölmesi yapılıp payda tekrar çarpım durumuna getirilerek,
    (sinx + 1)(cosx - 4) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] = 1 + (6·sinx - 4·cosx - 2) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ]....(I)
    1'den sonraki kesrin integralinin alınabilmesi ve (sinx - 3) ile (cosx + 2) terimlerinin, payları değişken dönüşümüne uygun rasyonel kesirler şeklinde yazılabilmesi için A ve B birer gerçel sayı olmak üzere (I)'deki trigonometrik kesir,
    (6·sinx - 4·cosx - 2) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] = A·sinx / (cosx + 2) + B·cosx / (3 - sinx)....(II)
    (6·sinx - 4cosx - 2) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] = [ 3A·sinx - A·(sinx)^2 + B·(cosx)^2 + 2B·cosx ] / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] eşitliğinin yalnızca paylarının eşitliği gerektiği için,
    6·sinx - 4·cosx - 2 = 3A·sinx - A·(sinx)^2 + B·(cosx)^2 + 2B·cosx eşitliğine Belirsiz Katsayılar Kuralı uygulandığında,
    6 = 3A ⇒ A = 2....(III)
    -4 = 2B ⇒ B = -2....(IV)
    -2 = -2·(sinx)^2 - 2·(cosx)^2 = -2·[ (sinx)^2 + (cosx)^2 ] = -2·1 = -2
    (III) ve (IV) katsayılarına göre (II) eşitliği 2·sinx / (cosx + 2) - 2·cosx / (3 - sinx) olup bu ifade (I)'e götürülerek,
    (sinx + 1)(cosx - 4) / [ (sinx - 3)(cosx + 2) ] = 1 + 2·sinx / (cosx + 2) - 2·cosx / (3 - sinx)....(V)
    (V) yapılanmasıyla problemdeki integral,
    (alt sınır x = 0, üst sınır x = π / 2), ∫ { [ (sinx + 1) / (cosx + 2) ] / [ (sinx - 3) / (cosx - 4) ] } dx =
    (alt sınır x = 0, üst sınır x = π / 2), ∫ [ 1 + 2·sinx / (cosx + 2) - 2·cosx / (3 - sinx) ] dx ve uygun değişken dönüşümleriyle çözüm kolayca tamamlanıp (basit ara işlemler ilgilenen öğrencilere ödev),
    (alt sınır x = 0, üst sınır x = π / 2),| x + 2·ln[ (3 - sinx) / (2 + cosx) ] =
    π / 2 + 2·ln(1) - 0 + 2·ln(1) =
    π / 2 + 2·0 - 0 + 2·0 =
    π / 2.

    Sorunun Aslı ve Ayrıntıları Gösterilmemiş Çözümü:
    [​IMG]
    https://i72.servimg.com/u/f72/19/97/10/39/aops10.png
    https://artofproblemsolving.com/community/c7h3585994_trig_fractions_integration

    Not: WA ===> WolframAlpha

  2. Benzer Konular: Trigonometrik İntegralde
    Forum Başlık Tarih
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Cebirsel İntegralde Trigonometrik Dönüşüm 31 Mart 2026
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Cebirsel İntegralde Trigonometrik Dönüşüm - Pisagor Teoremi 9 Mart 2026
    Zor Sorular (Akademik Problemler Hariç) Trigonometrik İntegralde Cebirsel Değişken Dönüşümü 5 Mart 2026
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Cebirsel İntegralde Trigonometrik Dönüşüm Fantezisi 4 Şubat 2026
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) Cebirsel İntegralde Trigonometrik Dönüşüm 12 Ocak 2026

Sayfayı Paylaş